"Nếu cơ hội mãi không gõ cửa, bạn phải xem mình đã xây cánh cửa chưa."

Từ năm 2000 đến nay, các doanh nghiệp đã bồi thường và chi trả quyền lợi bảo hiểm khoảng 242.170 tỷ đồng, trong đó, riêng giai đoạn 2015-2018 là 113.000 tỷ đồng. Như vậy, số tiền bồi thường trong 3 năm qua bằng cả giai đoạn 15 năm trước đó.

Năm 2018, tổng doanh thu bảo hiểm ước đạt 151.000 tỷ đồng, tăng trưởng bình quân 23% mỗi năm.

Hiện tổng giá trị được bảo hiểm là 11,7 triệu tỷ đồng. Trong đó tổng giá trị kinh tế tài sản được bảo hiểm của khu vực doanh nghiệp là hơn 10 triệu tỷ. Tổng giá trị được bảo hiểm trong lĩnh vực bảo hiểm nhân thọ là một triệu tỷ đồng; bảo hiểm y tế, sức khỏe 700.000 tỷ đồng.

Thị trường bảo hiểm hiện có 64 doanh nghiệp kinh doanh bảo hiểm và một chi nhánh bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài.

Theo Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam (AVI), những năm gần đây, trục lợi bảo hiểm xe cơ giới diễn ra thường xuyên nhất vì khó phát hiện. Một vụ việc khá ồn ào vừa được phát hiện năm ngoái sau khi có người làm đơn tố cáo. Cụ thể, từ cuối năm 2012, ông Bùi Minh Thắng, công tác tại Phòng Cảnh sát môi trường Công an tỉnh Hậu Giang đã lái chiếc Toyota Camry lao xuống sông trong lúc say xỉn. Để được chi tiền bảo hiểm xe, ông Thắng nhờ vợ gọi điện cho một người khác đến hiện trường "đóng thế" người đã lái chiếc xe trên nhằm hợp thức hóa hồ sơ bảo hiểm.

Sau đó, gia đình ông Thắng nhờ người này đứng ra nhận trách nhiệm cầm lái và gây ra vụ tai nạn để Công ty Bảo Việt Hậu Giang (thuộc Tổng công ty bảo hiểm Bảo Việt) phải bồi thường. Từ các hồ sơ trên, ông Bùi Hoàng Bào (bố ông Thắng và là chủ xe) được Công ty Bảo Việt Hậu Giang bồi thường gần 350 triệu đồng. Tuy nhiên, 3 năm sau, người "đóng thế" viết đơn tố cáo hành vi trục lợi của ông Thắng. Hiện vụ việc đã được chuyển Viện kiểm sát Nhân dân tối cao xem xét, giải quyết.

Cũng theo AVI, trục lợi bảo hiểm trong lĩnh vực bảo hiểm sức khỏe cũng chiếm số lượng lớn, chỉ đứng sau sản phẩm bảo hiểm xe cơ giới. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng tỷ lệ này còn cao hơn nhưng không thống kê được, một phần vì các công ty bảo hiểm ngại đưa sự việc ra công luận, một phần vì các hành vi ngày càng tinh vi. Tổng thiệt hại do trục lợi bảo hiểm liên quan đến con người, theo AVI, trong năm 2014 là 500 tỷ đồng, tăng 15% so với năm 2013.

Một khách hàng tên Trang ở Kiên Giang là chủ hợp đồng mua bảo hiểm từng khai con trai bị chết đuối và yêu cầu công ty chi trả bảo hiểm với số tiền lên đến hơn nửa tỷ đồng. Khách hàng mới tham gia bảo hiểm 3 tháng, hợp đồng mệnh giá lớn trên 500 triệu đồng. Cái chết của cháu bé có nhiều mâu thuẫn, khi thì khai bé chết ở Kiên Giang, lúc lại nói bé chết tại Đồng Tháp.

Khi xác minh, điều tra viên mới hay cậu con trai này thật ra là con của em trai ruột chị Trang. Do em trai đi tù, gia đình ly tán nên chị nhận làm con nuôi, khai tên cha mẹ bé là tên vợ chồng mình. Vừa tham gia hợp đồng được 3 tháng thì tới hè mẹ ruột xin đưa cháu về Cần Thơ nuôi và dự định sau đó sẽ cho đi học lớp 1 tại đây.

Tuy nhiên, chị Trang đã về quê chồng ở Đồng Tháp, dựng vụ việc và khai với công an bé về nhà nội chơi, vô tình lọt sông chết đuối và được cấp giấy báo tử. Tiếp đó, chị này về Kiên Giang làm giấy chứng tử rồi đắp một ngôi mộ đất nhỏ trong khu vườn của mình dựng hiện trường giả nhằm đòi bồi thường nửa tỷ đồng.

Khách hàng tính toán đường đi nước bước rất kỹ, sắp xếp trước nhiều nước cờ. Chính quyền địa phương do mối quan hệ nên cũng hỗ trợ chị Trang trong việc cung cấp các giấy tờ như giấy khai tử, biên bản hiện trường đầy đủ chữ ký... Tuy nhiên, sau 3 tháng điều tra, khách hàng này phải thừa nhận đã dàn dựng vụ việc và làm đơn xin rút lại đơn yêu cầu chi trả quyền lợi bảo hiểm.

Lãnh đạo của một công ty bảo hiểm cũng từng kể lại vụ gian lận bảo hiểm tại Vũng Tàu năm 2003-2004. Đơn vị này nhận được yêu cầu xử lý bồi thường của người nhà một người mua bảo hiểm đã mất, mà thời gian tử vong xảy ra sau đúng một tuần tham gia hợp đồng bảo hiểm nhân thọ. Sau đó, nhân viên công ty bảo hiểm đã đến tận nghĩa trang tìm đọc thông tin trên ngôi mộ để xác minh ngày giờ mất và phát hiện gia đình đã câu kết với chính quyền địa phương để đẩy lùi ngày làm giấy chứng tử, rồi tiến hành mua bảo hiểm cho người đã chết.

Theo báo cáo của Cục Quản lý - Giám sát bảo hiểm (Bộ Tài chính), trong giai đoạn 2007-2014, tổng số vụ trục lợi bảo hiểm đã phát hiện và có bằng chứng cụ thể để từ chối chi trả bảo hiểm là gần 64.000 vụ, tăng trung bình 31,3% mỗi năm. Tổng số tiền trục lợi khoảng 850 tỷ đồng, trung bình gần 110 tỷ đồng một năm. Đó là chưa tính đến những hồ sơ bồi thường có dấu hiệu trục lợi nhưng chưa có bằng chứng rõ ràng để từ chối chi trả. Có những doanh nghiệp bảo hiểm có thị phần lớn, số vụ trục lợi lên đến con số 2.000 vụ mỗi năm.

Loại bảo hiểm này chỉ được bán trên website của Taobao. Theo Global Times, tính đến cuối tháng 8, khoảng 100 hợp đồng đã được bán ra. Những người mua còn được nhận thêm một hộp bánh Trung thu.

Kết quả sẽ được quyết định bằng bản tin dự báo thời tiết chính thức của Cục khí tượng thủy văn Trung Quốc đăng vào Tết Trung thu - 19/9. Để tránh khách hàng kiểm tra bản tin sát dịp lễ, Allianz chỉ bán bảo hiểm từ ngày 26/8 đến 31/8.

"Internet không chỉ là một kênh phân phối. Nó còn đang thay đổi toàn diện ngành bảo hiểm", Song Xuanbi - Phó giám đốc tác nghiệp (COO) của Allianz cho biết. Ông tiết lộ công ty đang đa dạng hóa rủi ro bằng cách tung ra nhiều sản phẩm trực tuyến.

Tuy nhiên, Qiu Baochang - Trưởng nhóm luật sư tại Hiệp hội Người tiêu dùng Trung Quốc, lại nghi ngờ về tính hợp pháp của sản phẩm. Ông cho rằng loại bảo hiểm này là một hình thức cờ bạc và "hoạt động chẳng khác gì cá cược bóng đá". Che Zhiyi, giám đốc một trung tâm giáo dục cũng tỏ ý đồng tình: "Tết Trung thu là dịp cả gia đình quây quần. Chẳng có lý do gì chúng ta lại đi cá cược để lấy tiền trong ngày này".